محمد جواد مغنية ( مترجم : محمد بحرينى كاشمرى )
50
دولتهاى شيعه در طول تاريخ ( فارسى )
على فرزند حسن بن عمر بن على بن الحسين تشكيل دولت ميدهد محمد بدرود زندگى گفت ؛ على بن حسن معروف به اطروش دولت تازهئى تشكيل داد ؛ سيزده سال تمام مردم را به اسلام دعوت نمود ، و جمعيت بسيارى بدست وى مسلمان گشته و پيرو آئين حق و مذهب شيعه شدند . محمد مساجد و عبادتگاهها در آنجا ساخت « 1 » . در كتاب « الادب فى ظل بنى بويه » صفحه 15 مينويسد : مردم ديلم زمين بتپرست بودند ، تا هنگاميكه حسن بن على اطروش به آن سامان آمد ، اسلام را پذيرفته و بروش تشيع گرائيدند . با اينكه آن سرزمين در زمان خلافت عمر بن الخطاب گشوده شد و در قلمرو حكومت اسلامى درآمد ، ولى آنان با حفظ عقائد پيشين ، در برابر قانون الهى سر تسليم فرود آوردند ، و كسى هم مزاحم ايشان نميشد . مسعودى در مجلد آخر كتاب مروج الذهب مينگارد : اطروش ، مدت چند سال در ديلم و مراكز كوهستانى بسر برد و حال آنان با زمان جاهليت يكسان بود ؛ برخى از آن گروه بر آئين مسيح ( ع ) بودند . اطروش با فعاليت و كاردانى آنانرا گرد خود جمع كرد و بسوى خدا خواند ، ايشانهم پذيرفتند ، مگر اندكى كه در نواحى ( دوردست ) بسر ميبردند . ديلم زمين ، داراى كوههاى بلند و درهها و پايگاههاى
--> ( 1 ) - نقل از كتاب تاريخ الشيعه للشيخ المظفر .